Bach op het spoor (5) 
Op maandag reizen we met de trein van Leipzig naar Dresden, om Dresden te bezoeken. De reis duurt anderhalf uur, want de trein stopt regelmatig. Bach en zijn oudste zoon Wilhelm Friedemann hebben ongetwijfeld langer over de reis gedaan. Dresden was toen - en is nog steeds - de hoofdstad van Saksen. Dresden was in Bach's tijd een heel speciale stad. De keurvorst van Saksen Friedrich August I was koning van Polen geworden, maar dat kon alleen op voorwaarde dat hij Rooms-Katholiek werd. Maar Dresden was een bolwerk van het protestantisme en bleef dat ook. Zijn vrouw, koningin Christiane Eberhardine von Brandenburg-Bayreuth bleef Luthers en was populair in Saksen. Bach schreef een cantate voor een herdenking in Leipzig  ter gelegenheid van haar overlijden: "Lass Fürstin, lass noch einen Strahl, BWV198". Resultaat is dat Dresden een stad was waar het Rooms-Katholicisme en de Lutherse kerk prominent samen aanwezig waren en de koning deed - om politieke redenen - zijn best om de protestanten alle ruimte te geven. De Frauenkirche is als lutherse kathedraal in die periode gebouwd. Het orgel werd in 1736 gebouwd door Gottlieb Silbermann en Johann Sebastian Bach heeft er op 1 december dat jaar op geconcerteerd. 
 
Dresden rond de tijd van Bach, met de Frauenkirche links van het midden. 
Bach is vaker in Dresden geweest. Hij heeft het Silbermann orgel in de Sophienkirche in gebruik genomen. Hij speelde er graag op en zijn zoon Wilhelm Friedemann is er organist geweest. Helaas bestaat deze gothische kerk vlak naast het Zwinger niet meer. De na-oorlogse socialisten wilden hem niet meer opbouwen. Walter Ulbricht zei dat een socialistische staat geen behoefte had aan kerken en gothiek.  
 
Dresdener Zwinger met Sophienkirche rond 1900 
Gelukkig kon na 50 jaar de Frauenkirche via veel buitenlandse giften na die Wende wel weer worden herbouwd. Vorig jaar is deze lutherse kathedraal opgeleverd en de kerk huisvest - na heel veel discussie - weer een orgel in de oude Silbermann-stijl. Wij stappen toch nog enigszins onvoorbereid de Frauenkirche binnen. Natuurlijk doet alles wat onwezenlijk nieuw aan, maar dit hadden wij als doorgewinterde kerkbezoekers niet verwacht. Is dit een kerk, of zijn we in de Efteling?  
 
Frauenkirche met standbeeld van Maarten Luther 
 
Liturgisch centrum in de Frauenkirche 
 
Toen Koning Friedrich August I in 1733 overleed mocht er van 15 februari tot 2 juli geen muziekuitvoeringen worden gegeven in Saksen. Bach heeft in die periode de Missa Brevis afgemaakt. met twee delen: een Kyrie en Gloria. Hij stuurde haar naar Friedrich August II, die hem uiteindelijk in 1736 de titel Hofkapelmeester van het Dresdener Hof verleende. Het Dresdener Hof was op alle gebied uitgegroeid tot een cultuurcentrum in Europa. De stad aan de Elbe had de allure van een metropool. De geallieerden wisten wel wat ze platgooiden in 1945. Ze zijn er later zwaar over bekritiseerd. Waartoe diende dit bombardement eigenlijk? Toch kun je het nauwelijks geloven dat de stad 50 jaar geleden volledig in puin lag. We lopen over de Augustbrug en bekijken de kern van het Dresdener Hof, het paleis en de hofkerk (Dom). Het RK hof dat Bach een status van schier onaantastbaarheid heeft gegeven. De Dresdener hofschilder Elias Haussman heeft Bach op latere leeftijd geportretteerd.