foie gras 
We hebben met foie gras - vette lever- kennisgemaakt in Frankrijk. Alweer jaren geleden in de Dordogne. Tijdens onze boodschappen in de supermarkt keken we altijd uit naar producten die we niet kenden. Foie gras staat in diverse soorten gewoon in het schap van iedere supermarché. We hebben eens een bloc de foie gras de canard entier mee naar huis genomen, voor de salade de Perigord. De eigen import van wijn uit Frankrijk hebben we al jaren geleden gestaakt, maar foie gras is een vaste metgezel geworden op de thuisreis. We nuttigen het maar heel af en toe. Het is niet so-wie-so niet goedkoop en het moet een delicatesse blijven. Daarom vinden we het prima dat foie gras in Nederland zo moeilijk te krijgen is.  
 
Foie gras is een onvergelijkbaar product. Het heeft heel bijzondere eigenschappen. De textuur, de kleur en de smaak zijn afwijkend van wat je gewend bent. Foie gras is zacht en alleen te snijden als het gekoeld is. Het heeft nauwelijks structuur. Het smelt op je tong. Het mondgevoel is sterk filmend. De smaak is veel fijner dan van de beste pate en toch heeft het iets van pate. De kleur is te beschrijven als pastel geel-oranje met iets van bruin en het vet is helder geel. Allemaal heel speciaal.  
 
Foie gras is verder bijzonder, omdat het uitsluitend te verkrijgen is middels bio-industriele praktijken. Sommigen zullen zeggen landbouw-ambachtelijke praktijken. Het is maar hoe je het bekijkt. In ieder geval zul je geen foie gras aantreffen in een wilde eend of gans, of zelfs niet in een tamme vleeseend. Die hebben een gewoon ontwikkelde lever, klein, pakweg 100 gram en sterker van smaak. Pas als de ganzen- of eendenboer de beesten geforceerd gaat mesten groeit de lever aan tot 800 gram tot een kilo, maar nog zwaardere exemplaren komen ook voor. De methode van mesten houdt in dat de vogels het voedsel (bijvoorbeeld vette maispap) echt opgedrongen krijgen. Dit kan door met een rubber pijp de krop van het beest te passeren en het voer direct in de maag te pompen. Franse boeren doen dit al eeuwen. De beesten staan er voor in de rij - zeggen ze. Industriele uitwassen zijn echter geen uitzondering. De beesten krijgen dan geen beweegruimte meer en de uitzonderlijk grote lever zit ze danig in de weg. De slokdarm kan bovendien ontstoken raken. Wakker Dier weet er alles over te vertellen. 
 
Vorig jaar heeft het Franse parlement foie gras uitgeroepen tot Frans cultureel en culinair erfgoed. Een tegenreactie op actiegroepen die er bij het Europees Parlement op aandringen om het produceren van foie gras te verbieden. De Fransen zijn een van de grootste producenten van foie gras, terwijl het geforceerd voeren van eenden en ganzen in sommige Europese landen verboden is. De meningen zijn dus nogal verdeeld. De belangen ook natuurlijk. Arnold Schwarzenegger, toch niet vies van enige actie, heeft zelfs voor California de verkoop en productie van foie gras per 2012 bij wet verboden. De PvdD vindt dat import van foie gras in Nederland verboden moet worden. Bij de Makro kun je het al enige jaren niet meer kopen en dit jaar heeft de Bijenkorf de foie gras weer schielijk uit de schappen gehaald. Joop van den Ende heeft er persoonlijk voor gezorgd dat foie gras van het menu verdween in restaurant Le Cirque in het Circustheater. In Chicago mag sinds kort foie gras niet meer geserveerd worden in restaurants. 
 
Wij hebben de foie gras nog niet in de ban gedaan. Natuurlijk zouden we ook zeggen dat je het niet moet eten, als we niet geweten zouden hebben hoe delicieus het is. Makkelijk zat. Wij zijn ook tegen de kokkelvisserij in de Waddenzee. Per slot van rekening houden we niet van kokkels. Toch is dat van een andere orde. Kokkelvisserij tast het vogelleefklimaat in de hele Waddenzee aan. Ganzen- en eendenboeren proberen een boerenbestaan te onderhouden. Kennelijk schieten ze daarin technologisch regelmatig te ver door, zodat er onsmakelijke video's gemaakt kunnen worden. Aan de andere kant zijn er eendenboeren die laten zien dat de beesten gewoon keurig in de rij op hun beurt staan te wachten, als koeien die hun melk geforceerd aan de melkmachine kwijt willen. Stressverschijnselen zijn niet waar te nemen. 
 
Maar als het zo door gaat, moeten wij de in Frankrijk gekochte foie gras allemaal opeten voor we het land weer binnenkomen. Een touroperator zal er wel op inspringen door speciale foie gras reizen te organiseren, met garantie dat je twee kilo aankomt, zodat je enige reserves hebt voor je post-vakantietrip balansweken. Onze foie gras is trouwens op, dus wie gaat er binnenkort naar Frankrijk?